W ostatnim czasie Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów postawił jednej z sieci handlowych zarzuty dotyczące wywierania na swoich kontrahentów presji w celu ograniczania wzajemnej konkurencji o pracowników. W rezultacie kontrahenci mieli zawrzeć porozumienie polegające na zobowiązaniu się do niepozyskiwania i niezatrudniania pracowników zatrudnionych przez pozostałych uczestników tego porozumienia.
Tak scharakteryzowane porozumienie określane jest mianem no-poach agreement i stanowi formę porozumienia o podziale rynku. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1714; dalej jako: „u.o.k.i.k.”) porozumienia polegające na podziale rynku należą do kategorii zakazanych porozumień ograniczających konkurencję. W orzecznictwie wskazuje się, że porozumienie o podziale rynku polega na uzgodnieniu między przedsiębiorcami, którego celem jest powstrzymanie się od konkurowania ze sobą (wyrok SOKiK z dnia 29.05.2006 r., XVII Ama 9/05). W konsekwencji przedsiębiorcy, którzy uzgadniają, że nie będą wzajemnie pozyskiwać ani zatrudniać pracowników zatrudnionych przez pozostałych uczestników porozumienia, rezygnują z konkurowania o pracowników, a tym samym zawierają porozumienie o podziale rynku w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 3 u.o.k.i.k.
Podkreślenia wymaga w tym miejscu, że na gruncie prawa ochrony konkurencji pojęcie „pracownika” jest szersze, i obejmuje ono osoby zatrudnione u danego pracodawcy również na innej podstawie niż umowa o pracę. Takie ujęcie wynika z autonomicznego rozumienia pojęcie pracownika w prawie Unii Europejskiej, z którym prawo ochrony konkurencji pozostaje w ścisłym związku, w szczególności za pośrednictwem art. 101 TFUE.
Jednocześnie, należy zauważyć, że w określonych sytuacjach ochrona uzasadnionych interesów pracodawcy może przemawiać za ograniczeniem możliwości podjęcia przez pracownika zatrudnienia u konkurenta po ustaniu stosunku zatrudnienia. Instrumentem służącym realizacji tego celu jest umowa o zakazie konkurencji, uregulowana w art. 101¹-101⁴ Kodeksu pracy. Zamiast uzgadniać z innymi przedsiębiorcami wzajemne niepozyskiwanie pracowników, pracodawca powinien korzystać z przewidzianych przez prawo mechanizmów ochrony własnych interesów, w szczególności poprzez zawarcie z pracownikiem umowy o zakazie konkurencji.
Skuteczne zawarcie porozumienia no-poach nie wymaga, aby uczestniczyły w nim osoby zarządzające w rozumieniu art. 4 pkt 3a u.o.k.i.k. ani osoby uprawnione do reprezentowania przedsiębiorcy. W praktyce tego rodzaju uzgodnienia mogą zostać dokonane również przez pracowników działów kadr lub osoby odpowiedzialne za procesy rekrutacyjne w konkurujących ze sobą przedsiębiorstwach. Okoliczność, że porozumienie zostało zawarte przez osoby niebędące członkami organów zarządzających lub kierownikami, co do zasady nie wyłącza odpowiedzialności przedsiębiorcy na gruncie przepisów o ochronie konkurencji. Decydujące znaczenie ma bowiem to, że osoby te działały w ramach struktury organizacyjnej przedsiębiorcy i w zakresie powierzonych im obowiązków.
