W dniu 27 stycznia 2026 r. na wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowany został projekt rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu przeprowadzania oceny terenu przeznaczonego pod lokalizację obiektu jądrowego, przypadków wykluczających możliwość uznania terenu za spełniający wymogi lokalizacji obiektu jądrowego oraz wymagań dotyczących raportu lokalizacyjnego dla obiektu jądrowego. Projekt ten stanowi istotny element modernizacji krajowych ram prawnych w obszarze bezpieczeństwa jądrowego.
Projektowane rozporządzenie ma zastąpić obowiązujące od ponad dekady rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. (Dz.U. poz. 1025), które dotychczas nie było nowelizowane. W tym czasie nastąpił znaczący rozwój technologii jądrowych, jak również istotna aktualizacja międzynarodowych standardów bezpieczeństwa, w szczególności tych opracowywanych przez Międzynarodową Agencję Energii Atomowej (MAEA). Konieczność uwzględniania tych standardów wynika wprost z delegacji ustawowej zawartej w art. 35b ust. 4 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. – Prawo atomowe.
Dodatkowym argumentem przemawiającym za aktualizacją przepisów jest fakt, iż od listopada 2023 r. Polska jest pełnoprawnym członkiem Zachodnioeuropejskiego Stowarzyszenia Regulatorów Jądrowych (WENRA). Organizacja ta wypracowała referencyjne poziomy bezpieczeństwa, które stanowią punkt odniesienia dla oceny lokalizacji obiektów jądrowych w państwach europejskich.
Zgodnie regulacjami ustawy Prawo atomowe, obiekt jądrowy lokalizuje się na terenie umożliwiającym zapewnienie bezpieczeństwa jądrowego, ochrony radiologicznej i fizycznej na wszystkich etapach jego funkcjonowania, tj. od rozruchu, przez eksploatację, aż po likwidację, a także sprawne prowadzenie postępowania awaryjnego w razie zdarzenia radiacyjnego. Inwestor zobowiązany jest do przeprowadzenia szczegółowych badań i pomiarów terenu oraz sporządzenia na ich podstawie raportu lokalizacyjnego, który podlega ocenie Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki w postępowaniu o wydanie zezwolenia na budowę obiektu jądrowego.
Projektowane rozporządzenie precyzuje zarówno zakres oceny terenu, jak i przypadki wykluczające możliwość uznania danej lokalizacji za spełniającą wymogi ustawowe. Jednocześnie dostosowuje ono wymagania do realiów geograficznych i geologicznych Polski, rezygnując z obowiązku analizy zagrożeń, które w krajowych warunkach nie występują, takich jak czynny wulkanizm, aktywność granic płyt litosfery czy tsunami.
Do kluczowych zmian przewidzianych w projekcie należą w szczególności: weryfikacja katalogu czynników wykluczających lokalizację obiektu jądrowego, wprowadzenie zalecenia probabilistycznego opisu zagrożeń naturalnych oraz nałożenie obowiązku szczegółowego dokumentowania procesu analitycznego w raporcie lokalizacyjnym w sposób umożliwiający jego niezależną weryfikację.
Projektowane rozporządzenie wpisuje się w realizację zobowiązań wynikających z dyrektywy Rady 2009/71/Euratom ustanawiającej wspólnotowe ramy bezpieczeństwa jądrowego. Jego przyjęcie ma na celu wzmocnienie krajowego systemu bezpieczeństwa jądrowego oraz zapewnienie najwyższego rozsądnie osiągalnego poziomu ochrony społeczeństwa i środowiska w kontekście planowanych inwestycji jądrowych.
Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów przewidziano na III kwartał 2026 r.
