Dnia 9 lutego 2026 r. na stronie Rządowego Centrum Legislacji pojawił się projekt rozporządzenia Ministra Energii w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie („Projekt). Projekt zastępuje obowiązujące od 2013 r. rozporządzenie Ministra Gospodarki i stanowi kompleksową aktualizację regulacji techniczno-budowlanych dotyczących projektowania, budowy oraz eksploatacji sieci gazowych.
Jednocześnie Projekt odpowiada na dynamiczny rozwój technologii stosowanych przy projektowaniu i budowie sieci gazowych. Od czasu wydania rozporządzenia z 2013 r. nastąpił istotny postęp w zakresie materiałów, metod badań oraz systemów bezpieczeństwa. Celem projektodawcy jest zatem uporządkowanie i unowocześnienie regulacji tak, aby odzwierciedlały aktualny stan wiedzy technicznej, podnosiły poziom bezpieczeństwa ludzi, mienia i środowiska oraz zapewniały ciągłość dostaw gazu ziemnego.
Do najistotniejszych zmian należy wprowadzenie możliwości budowy gazociągów z nowych materiałów, w tym tworzyw sztucznych i materiałów kompozytowych. Projekt szczegółowo określa wymagania wytrzymałościowe dla gazociągów stalowych, z tworzyw sztucznych oraz kompozytowych, w tym dopuszczalne wartości naprężeń obwodowych i współczynniki projektowe. W przypadku gazociągów kompozytowych maksymalne ciśnienie robocze uzależnione jest od parametru wytrzymałości rury oraz odpowiedniego współczynnika bezpieczeństwa.
Nowością jest również wprowadzenie nowego pojęcia „pasa eksploatacyjnego”. Jego celem jest zapewnienie operatorom sieci gazowych realnej możliwości wykonywania czynności eksploatacyjnych, konserwacyjnych i naprawczych. Szerokość pasa eksploatacyjnego została powiązana z maksymalnym ciśnieniem roboczym (MOP) oraz średnicą nominalną gazociągu, przy czym nie może ona przekraczać szerokości strefy kontrolowanej.
Projekt doprecyzowuje ponadto przepisy dotyczące odległości gazociągów od budynków, infrastruktury technicznej oraz innych obiektów budowlanych, a także określa minimalne odległości gazociągów od elektrowni wiatrowych. W praktyce ma to znaczenie zarówno dla inwestorów planujących nowe inwestycje liniowe, jak i dla podmiotów realizujących projekty w sąsiedztwie istniejącej infrastruktury gazowej.
Istotnym obszarem zmian są przepisy dotyczące prób wytrzymałości i szczelności gazociągów. Projekt precyzuje minimalne wartości ciśnień próbnych oraz zakres badań nieniszczących i, w określonych przypadkach, niszczących. Każdy gazociąg przed oddaniem do użytkowania będzie musiał zostać poddany odpowiednim próbom, a w przypadku nieprzekazania go do eksploatacji w terminie 6 miesięcy – ponownej próbie szczelności.
Doprecyzowano także wymagania w zakresie ochrony antykorozyjnej, łączenia elementów (w tym połączeń gwintowych i spawanych), badań radiograficznych oraz zasad podziału gazociągów na odcinki eksploatacyjne. Z perspektywy operatorów oznacza to większą jednoznaczność wymogów technicznych i ograniczenie ryzyka interpretacyjnego na etapie odbiorów technicznych.
Projekt kompleksowo reguluje wymagania dla stacji gazowych, w tym ich klasyfikację według ciśnienia roboczego, zasady lokalizacji oraz wyposażenie ciągów redukcyjnych. Wprowadzono większą elastyczność w zakresie projektowania stacji z funkcją redukcji, w tym w odniesieniu do ciągów rezerwowych.
Na szczególną uwagę zasługuje dopuszczenie stosowania urządzeń do zagospodarowania energii odpadowej na potrzeby produkcji energii elektrycznej na stacjach gazowych. Rozwiązanie to wpisuje się w trend zwiększania efektywności energetycznej infrastruktury przesyłowej.
Zmiany objęły również tłocznie gazu. Zaktualizowano wymagania dotyczące instalacji technologicznych, systemów detekcji gazu, zabezpieczeń przeciwwybuchowych, układów sterowania oraz prób wytrzymałości hydrostatycznej. W wielu miejscach Projekt odwołuje się do aktualnych Polskich Norm oraz najlepszych praktyk branżowych.
Projekt przewiduje rozbudowane regulacje przejściowe, mające zapewnić pewność prawa właścicielom i operatorom istniejących gazociągów. Dla infrastruktury wybudowanej przed 5 września 2013 r. oraz w okresie obowiązywania rozporządzenia z 2013 r. zachowane zostaną dotychczasowe wymagania w określonym zakresie. Jednocześnie w przypadku przebudowy realizowanej już pod rządami nowego aktu zastosowanie znajdą nowe regulacje dotyczące m.in. stref kontrolowanych.
Datę wejścia w życie Projektu zaplanowano na 21 września 2026 r., czyli w dniu, w którym wygaśnięciu ulegną obecnie obowiązujące przepisy.
