Dnia 16 marca 2026 r. na stronie Rządowego Centrum Legislacji pojawił się Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw („Projekt”), którego głównym celem jest wdrożenie do polskiego systemu prawnego Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1785, dotyczącej instalacji wymagających uzyskania pozwolenia zintegrowanego, która znacząco modyfikuje zasady regulujące emisje przemysłowe, wprowadza bardziej rygorystyczne zasady ograniczania emisji do powietrza, wód i gleby, zwiększa zakres obowiązków administracyjnych oraz obejmuje swoim działaniem kolejne sektory gospodarki.
Jednym z kluczowych elementów Projektu jest zmiana sposobu ustalania dopuszczalnych emisji, których planowane jest określanie na najniższym technicznie osiągalnym poziomie zgodnym z BAT (Best Available Techniques), co ma zakończyć dotychczasową praktykę korzystania z górnych wartości widełek BAT i zwiększyć spójność decyzji administracyjnych.
Projekt znacząco rozszerza katalog instalacji wymagających uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Oprócz dotychczasowych branż obowiązek ma objąć m.in. instalacje do produkcji baterii, wydobycia wielu rodzajów metali czy infrastruktury w zakresie ferm drobiu i trzody chlewnej.
Ujednolicone mają zostać także zasady udzielania odstępstw od standardów emisyjnych, które będą wymagały oceny kosztów dostosowania instalacji oraz analizy wpływu na środowisko. Mimo doprecyzowania procedury przewiduje się, że postępowania pozostaną złożone, również z uwagi na rozszerzony udział społeczeństwa.
Reforma obejmuje ponadto obowiązek wdrożenia w odniesieniu do instalacji przemysłowych rozbudowanego systemu zarządzania środowiskowego (EMS), zawierającego m.in. analizę ryzyka chemicznego, ocenę możliwości zastąpienia substancji niebezpiecznych, plan transformacji obejmujący lata 2030–2050 oraz cykliczne audyty.
Ustawodawca przewidział również istotne zmiany w zakresie odpowiedzialności podmiotów prowadzących instalacje przemysłowe. Obywatele uzyskają wyraźną podstawę dochodzenia odszkodowań za szkody na zdrowiu spowodowane emisjami wynikającymi z naruszenia warunków pozwolenia. Ponadto doprecyzowano zasady nakładania sankcji oraz zwiększono transparentność systemu poprzez rozwój cyfrowej infrastruktury obsługi pozwoleń zintegrowanych i obowiązek publikacji danych o emisjach.
Choć termin implementacji dyrektywy upływa 1 lipca 2026 r., zakres zmian jest na tyle szeroki, że należy spodziewać się intensywnych konsultacji i dalszych prac legislacyjnych, szczególnie z uwagi na wpływ Projektu na liczne gałęzie przemysłu. Obecnie Projekt znajduje się w fazie opiniowania.
