Trwają prace nad projektem ustawy, której celem jest częściowa implementacja do polskiego porządku prawnego przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2413 z dnia 18 października 2023 r. (tzw. dyrektywy RED III), w zakresie wykorzystania energii odnawialnej w sektorze transportu. 14 stycznia 2026 r. na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowany został projekt ustawy o zmianie ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych oraz ustawy o odnawialnych źródłach energii (nr UC106, dalej jako „Projekt”).
Projektowane zmiany oznaczają istotne wyzwania regulacyjne dla podmiotów działających w sektorze paliwowym, energetycznym, transportowym oraz lotniczym i morskim. Jednocześnie stwarzają nowe możliwości rozwoju technologii niskoemisyjnych i odnawialnych.
Nowe cele OZE w transporcie
Dyrektywa RED III znacząco zaostrza dotychczasowe wymogi wynikające z dyrektywy RED II, podnosząc poziom ambicji klimatycznych dla sektora transportu. Obowiązujący obecnie cel 14% udziału energii odnawialnej zostaje zastąpiony nowym mechanizmem, w ramach którego państwa członkowskie mogą wybrać jeden z dwóch alternatywnych modeli realizacji celu do 2030 r. – osiągnięcie co najmniej 29% udziału OZE w końcowym zużyciu energii w transporcie albo redukcję emisji gazów cieplarnianych o 14,5% dzięki m.in. wykorzystaniu energii odnawialnej.
Projekt ustawy zakłada przyjęcie pierwszego z tych rozwiązań i wprowadza istotne zmiany w zakresie Narodowego Celu Wskaźnikowego (NCW), zarówno poprzez określenie jego poziomu na 2030 r., jak i modyfikację ścieżki dochodzenia do tego celu w kolejnych latach.
Rozszerzenie katalogu paliw i nośników energii
Jednym z kluczowych założeń projektu jest znaczące rozszerzenie dopuszczalnych krajowych ścieżek rozwoju rynku niskoemisyjnych paliw transportowych. Projekt przewiduje zwiększenie roli biokomponentów zaawansowanych oraz paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego (RFNBO), wytwarzanych z surowców wskazanych w załączniku nr 1 część A do ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych.
Doprecyzowano również zasady zaliczania do realizacji NCW innych paliw odnawialnych, w tym biometanu wprowadzanego do krajowej infrastruktury gazowej, a także paliw odnawialnych wykorzystywanych jako produkty pośrednie.
Energia elektryczna z OZE w transporcie
Istotnym elementem projektu są zmiany dotyczące odnawialnej energii elektrycznej wykorzystywanej w transporcie drogowym i kolejowym. Nowe regulacje ułatwiają zaliczanie energii elektrycznej z OZE dostarczanej do pojazdów elektrycznych za pośrednictwem publicznych punktów ładowania oraz do przewoźników kolejowych na poczet realizacji NCW. Jednocześnie projekt precyzuje zasady uwzględniania energii elektrycznej wykorzystywanej do produkcji paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego, w tym warunki jej pełnego zaliczenia w przypadku bezpośredniego połączenia instalacji OZE z instalacją produkcyjną.
Biopaliwa I generacji i nowe zasady obliczania NCW
Projekt ustawy utrzymuje ograniczenia dotyczące stosowania biopaliw i biopłynów wytwarzanych z roślin spożywczych i pastewnych, zgodnie z art. 26 dyrektywy RED III. Jednocześnie proponuje nieznaczne zwiększenie limitu udziału biokomponentów I generacji zaliczanych do NCW – z 6,1% do 6,2%.
Zmianie ulega również sposób obliczania udziału OZE w sektorze transportu – podstawa obliczeń zostaje rozszerzona o paliwa lotnicze oraz paliwa żeglugowe. Projekt przewiduje także preferencyjne współczynniki zaliczania zaawansowanych biopaliw i biogazu wykorzystywanych w transporcie lotniczym i morskim.
Wejście w życie
Planowany termin przyjęcia Projektu przez Radę Ministrów wyznaczono na drugi kwartał 2026 r., zaś wejdzie w życie projektowanej ustawy przewidziano na 1 stycznia 2027 r.
